2  Methodologie

De audit complexe chirurgie is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

Bij de presentatie van bepaalde resultaten wordt de specifiek toegepaste methodologie telkens in detail toegelicht.

2.1 Analyse van de federaal beschikbare gegevens

De nomenclatuurcodes van de conventie vormden de primaire basis voor de dataselectie. Hierbij werd gebruikgemaakt van codes zowel vóór als na de invoering van de overeenkomst op 1 juli 2019.

Tenzij specifiek anders vermeld, hebben de analyses betrekking op gegevens uit de eerste drie jaren van de overeenkomst, namelijk de periode van 01/07/2019 tot en met 30/06/2022. Daarbij werden de gegevens van alle ziekenhuizen die ooit tot de overeenkomst zijn toegetreden meegenomen.

De nomenclatuur- en facturatiegegevens zijn afkomstig uit de Documenten P en de verblijfsgegevens SHA (klassieke hospitalisaties). Op het moment van oplevering van dit rapport baseren we ons op de meest recente beschikbare gegevens tot en met 30/06/2022. De analyses van gekoppelde gegevens bestrijken de periode van 01/07/2019 tot en met 31/12/2021 (de eerste 2,5 jaar van de overeenkomst).

Voorts willen we enkele zaken verduidelijken:

  • Het totaal aantal ingrepen per chirurg omvat zowel ingrepen die voor 100% werden aangerekend (complexe chirurgie als hoofdingreep of unieke ingreep) als ingrepen die voor 50% werden aangerekend (complexe chirurgie als bijkomende ingreep).

  • Een heropname op een dienst intensieve zorgen (kenletter ‘I’-bed) werd geregistreerd wanneer een patiënt, na een ingreep en/of een eerste verblijf op intensieve zorgen, minstens één dag op een andere afdeling verbleef alvorens opnieuw op intensieve zorgen te worden opgenomen. Dit geldt zowel binnen dezelfde opname als bij een heropname binnen drie maanden na ontslag.

2.2 Wetgeving en literatuur

De basis van de audit is de actuele overeenkomst complexe chirurgie, die sinds 1 juli 2019 in werking is getreden.

In bredere zin verwijzen we ook naar de volgende wetgeving en registratierichtlijnen:

  • Gecoördineerde wet op de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen van 10 juli 2008

  • Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002

  • Nomenclatuur van de Geneeskundige Verstrekkingen (NGV)

  • Gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen van 10 mei 2015

  • Wet inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg van 22 april 2019

  • Handboek ICD-10-BE codering (v2.3), versie 2017

  • de Stichting Het Kankerregister: Handleiding pancreas

In het kader van interne kennisverrijking en als achtergrondinformatie rond het thema werd een literatuurstudie uitgevoerd. Het normatieve kader van de audit is gebaseerd op de overeenkomst complexe pancreaschirurgie, de bovengenoemde regelgeving en de input van experten aangeduid door de stuurgroep complexe chirurgie.

De literatuurstudie vertrekt vanuit de overeenkomst complexe chirurgie en de (inter)nationale publicaties waarop deze is gebaseerd. Deze werd aangevuld met artikels gelinkt aan brede zoektermen na 2017 (zoals review, systematic review of meta-analyse). Uit deze subselectie werden de artikels weerhouden die het meest relevant waren voor onze doelstellingen. Waar nodig werd dit aangevuld met kennis uit andere bronnen (zoals RCT’s en andere studies) binnen een ruimer tijdsinterval.

2.3 Het terreinbezoek

Elk ziekenhuis dat ooit is toegetreden tot de overeenkomst werd bezocht door een team van minimaal twee auditors en een verpleegkundig auditor (voor het afdelingsbezoek).

Indien ziekenhuizen aan beide overeenkomsten deelnamen, werd de audit uitgevoerd door minimaal vier auditors en een verpleegkundig auditor. Na de algemene voorstelling splitste het team zich op in twee groepen, elk gericht op één pathologie.

In totaal werden 18 centra bezocht:

  • 7 centra met beide types van complexe chirurgie

  • 3 centra met uitsluitend complexe slokdarmchirurgie

  • 8 centra met uitsluitend complexe pancreaschirurgie

Tijdens het eerste dagdeel werd ingegaan op de algemene werking van de dienst via een gestructureerd interview. Hierbij werden vragen gesteld aan verschillende verantwoordelijken en betrokken personeelsleden.

De verpleegkundig auditor bezocht de chirurgische afdelingen die verbonden zijn aan de complexe pancreas- of slokdarmchirurgie. Afhankelijk van het centrum werden één of twee afdelingen bezocht.

In het tweede dagdeel werden tien ziekenhuisverblijven met complexe pancreaschirurgie geselecteerd en besproken met de MZG-verantwoordelijke (eventueel bijgestaan door een chirurg of andere medewerkers). Hierbij werden de algemene principes van de praktijkvoering getoetst. Er werd nagegaan hoe elementen van het beleid en het patiëntentraject, zoals toegelicht in het ochtendinterview, werden toegepast bij deze specifieke patiënten. In dit deel werd ook bekeken hoe de ICD-10-BE-codering en de registratie van complicaties door het ziekenhuis werden toegepast.

Deze ziekenhuisverblijven werden willekeurig geselecteerd binnen de volgende parameters:

  • Een verblijf met ontslagdatum in 2021, met een ingreep en nomenclatuurcode binnen de overeenkomst;

  • Beschikbaarheid van gekoppelde gegevens.

2.3.1 De vragenlijst

Op basis van eerder uitgevoerde literatuurstudies werd een lijst met vragen opgesteld. Deze vragen werden geselecteerd op hun bijdrage aan de doelstellingen van deze audit, en vervolgens voorgelegd aan de experten die werden aangeduid door de stuurgroep Complexe Chirurgie en het Belgisch Oncologisch Comité.

Hun adviezen werden verwerkt in de definitieve vragenlijsten voor complexe slokdarmchirurgie en complexe pancreaschirurgie.

2.3.2 Verwerking

Na afloop van de individuele audits per ziekenhuis ontvingen de deelnemers een individueel, weerlegbaar rapport. De aangebrachte correcties en verduidelijkingen werden verwerkt in het definitieve individuele verslag.

2.4 Finaal rapport

Per type van complexe chirurgie is er een finaal auditrapport. Hierin werden de verschillende luiken van de audit geïntegreerd. De data-analyse en de individuele verslagen per ziekenhuis werden verwerkt in een algemene synthese bestemd voor de stuurgroep. De individuele antwoorden van elk gepseudonomiseerd referentiecentrum op alle vragen zijn ter beschikking voor consultatie in de ‘Appendices’.

De steekproefomvang van de geselecteerde verblijven is niet geschikt voor statistische analyse, noch is het de intentie om de praktijkvoering louter op basis van deze audit te evalueren. De observaties kunnen desgewenst gebruikt worden voor peer review met aansturing vanuit de stuurgroep en de nieuw opgerichte wetenschappelijke verenigingen binnen het domein van de complexe chirurgie