16 Situering van de audit en kernbevindingen
De overeenkomst heeft als doel de kwaliteit van hoogtechnologische, complexe pancreaschirurgie in België te waarborgen. Door deze ingrepen te centraliseren, streeft men ernaar om de zorgkwaliteit en chirurgische uitkomsten consistent hoog te houden binnen de toegetreden centra.
Om deze kwaliteit te garanderen, zijn in de overeenkomst specifieke criteria en voorwaarden vastgelegd. De jaarlijkse evaluatie gebeurt via het rapport van de Stichting Het Kankerregister, op basis van vooraf bepaalde indicatoren.
Het auditbeeld wordt gevormd door een analyse van beschikbare administratieve databronnen, aangevuld met een terreinbezoek. Dit terreinbezoek vond plaats op één dag per ziekenhuis en omvatte een gestructureerd interview met de verantwoordelijke chirurgen, een bezoek aan de afdeling, en een bespreking van enkele thema’s aan de hand van tien patiëntendossiers van patiënten die een complexe pancreaschirurgie ondergingen.
Het betreft een primaire observatie en momentopname van de situatie in de verschillende gespecialiseerde referentiecentra. Een volledige verificatie van de gerapporteerde administratieve en klinische gegevens aan het RIZIV, de FOD en het Kankerregister vereist een diepgaandere evaluatie.
De overeenkomst, die de centralisatie van complexe pancreaschirurgie in hoogvolume centra beoogt, heeft tot op heden slechts gedeeltelijk haar doelstellingen gerealiseerd:
- Het heeft niet geleid tot voldoende afstemming in het beleid rond opleiding en evaluatie.
- Niet alle centra behalen een hoog volume in bepaalde vormen van complexe pancreasingrepen. Sommige ziekenhuizen voeren minder dan 20 ‘Whipple’- ingrepen per jaar uit.
Een belangrijk positieve evolutie is de centralisatie van expertise en ervaring in de beperktere groep van actieve chirurgen. Het aantal, in complexe pancreaschirurgie actieve, chirurgen is afgenomen, terwijl het nationaal volume van ingrepen stabiel bleef. Het volume van ingrepen van deze chirurgen en dus hun kans tot expertise opbouw is significant gestegen.
16.1 Vastgestelde noden en aanbevelingen
- Organisatie en samenwerking
- Nood aan formele samenwerking tussen de toegetreden centra en met verwijzende ziekenhuizen.
- Er moet een duidelijke omschrijving komen van het gespecialiseerd team, ondersteund door nationale richtlijnen die de criteria uit de overeenkomst concretiseren, waaronder:
‘aantoonbare expertise’
‘beroepsbekwaamheid’
‘ervaring in de specifieke problematiek’
- Opleiding en competentieontwikkeling
- Ontwikkeling van criteria voor opleiding en bijscholing van artsen en verpleegkundigen, in het bijzonder met betrekking tot nieuwe (chirurgische) technieken.
- Gegevensbeheer en kwaliteitsmonitoring
Blijvende aandacht voor het elektronisch patiëntendossier (EPD) en gegevensregistratie is essentieel voor:
het behoud van de kwaliteit van administratieve gegevens
het garanderen van transmurale continuïteit van zorg
een eenduidige registratie ten behoeve van de evaluatie door de Stichting Het Kankerregister
- Zelfevaluatie en kwaliteitsverbetering
- Stimuleren van interne kwaliteitsmonitoring via het bestuderen en vergelijken van eigen proces- en uitkomstindicatoren.