Het gereserveerd recht: het oude systeem voor artsen binnen het sociaal statuut

Wat is het gereserveerd recht?

Het gereserveerd recht vormt een aanvullend pensioen: u kunt er gebruik van maken van zodra u het wettelijk pensioen ontvangt (rustpensioen) en/of uw echtgeno(o)t(e) kan er recht op hebben in geval van overlijden (overlevingspensioen).

Uw jaarlijkse bijdrage voor het sociaal statuut wordt gestort op een contract bij de Dienst voor Geneeskundige Verzorging en niet bij een verzekeringsmaatschappij of pensioeninstelling.

Sinds 2017 is toetreden tot dit systeem niet meer mogelijk: enkel artsen die vóór die datum kozen voor dit systeem, kunnen er nog van genieten.

Nieuwe artsen moeten dus hun premie laten storten op een extern contract (bij een verzekeringsmaatschappij of pensioeninstelling).

Wat is het verschil tussen rustpensioen en overlevingspensioen?

Rustpensioen
Als arts heeft u recht op het rustpensioen zodra u het wettelijk pensioen heeft opgenomen, en ten vroegste vanaf de eerste dag van de maand na uw 60ste verjaardag.

Overlevingspensioen
Als echtgeno(o)t(e) of wettelijke partner van de arts heeft u recht op het overlevingspensioen op voorwaarde dat u minstens één jaar vóór het overlijden op hetzelfde adres woonde. Dit recht gaat in op de eerste dag van de maand na het overlijden van de arts.
Het recht vervalt als u hertrouwt of gaat samenwonen met iemand anders.

Welke voorwaarden gelden om van het gereserveerd recht te genieten?

Voor het rustpensioen:

• U heeft vóór 2017 minstens één eerste aanvraag ingediend.
• Op het moment dat u uw wettelijk pensioen opneemt (en ten vroegste vanaf de eerste dag van de maand na uw 60ste verjaardag): 
  • was u minstens 10 jaar (gedeeltelijk of volledig) geconventioneerd tijdens uw carrière;
  • heeft u minstens 10 keer een aanvraag voor het sociaal statuut ingediend (ongeacht het resultaat of het type contract – RIZIV of extern);
  • heeft u expliciet de uitbetaling van uw gereserveerde rechten bij onze dienst aangevraagd.

Voor het overlevingspensioen:

• Uw overleden partner voldeed aan bovenstaande voorwaarden.
• U bent gedomicilieerd op hetzelfde adres sinds minstens één jaar vóór het overlijden.

Welke bedragen keren we uit?

Voor het premiejaar 2026 gelden de volgende basisbedragen:

Rustpensioen (voor artsen): 7.473,04 euro per jaar, of 1.868,26 euro per kwartaal.
Overlevingspensioen (voor echtgenoot van overleden arts): 6.227,71 euro per jaar, of 1.556,93 euro per kwartaal.

Dit zijn jaarlijkse plafonds. Het werkelijke bedrag hangt af van het aantal jaren dat u bij het RIZIV de rechten heeft gereserveerd.

Bij minder dan 30 jaar wordt het bedrag pro rata berekend:

Voorbeeld:
U heeft 15 jaar gereserveerd. Het maximum jaarbedrag rustpensioen voor premiejaar 2026  bedraagt 7.473,04 euro.

Bijzonderheden:

• Als u de aanvraag doet voor september van het jaar waarin u het pensioen opneemt, dan is het mogelijk dat het vorige jaar nog niet werd meegeteld. Wij weten namelijk pas in september van het jaar X+1 of u recht heeft op het sociaal statuut van het jaar X. Deze premie (jaar X) kan nog op uw RIZIV-contract worden gestort.
• De betaling gebeurt per kwartaal (¼ van het jaarbedrag per kwartaal).
• Voor het overlevingspensioen wordt het bedrag verminderd als de partner van de overleden arts veel jonger is : 
  • 10 tot 20 jaar verschil: vermindering van 2% per jaar verschil;
  • Meer dan 20 jaar verschil: vermindering van 4% per jaar verschil;
  • Huwelijk na 60ste verjaardag van de arts en verschil van 10 jaar of meer: vermindering van 6% per jaar verschil.

Via ProGezondheid > Mijn Services > Sociaal Statuut kan u nagaan of u van het gereserveerd recht kan genieten. U vindt er in het vak met de contractgegevens het aantal jaren waarvoor u het recht al heeft gereserveerd. Als u deze teller bekijkt vóór september van het jaar waarin u het pensioen opneemt, dan is het mogelijk dat het vorige jaar nog niet werd meegeteld. Wij weten namelijk pas in september van het jaar X+1 of u recht heeft op het sociaal statuut van het jaar X.

Als u een ander contract heeft bij een verzekeringsmaatschappij of een pensioeninstelling, kan u ook nagaan of u in het verleden al bijdragen heeft gereserveerd.

Vanaf wanneer kan ik een aanvraag indienen en hoe doe ik dat?

De uitbetaling van het rustpensioen en/of overlevingspensioen gebeurt niet automatisch: u moet een aanvraag indienen bij onze dienst.

Bent u arts en neemt u het wettelijk pensioen op?

• U kan het rustpensioen aanvragen vanaf het moment dat u het wettelijk pensioen opneemt, en ten vroegste vanaf de eerste dag van de maand na uw 60ste verjaardag.
• Na controle van de voorwaarden (aantal geconventioneerde jaren en aantal aanvragen voor het sociaal statuut) wordt uw aanvraag doorgestuurd naar de financiële dienst voor de exacte berekening en uitbetaling van het bedrag. U ontvangt van ons een bevestiging van de uitbetaling, samen met het aantal jaren dat u voor het gereserveerd recht koos.
• Hoe?
  Vul het bijgevoegde formulier in en stuur het naar: artsen-tandartsen@riziv-inami.fgov.be

Bent u de overlevende partner?

• Het overlevingspensioen gaat in op de eerste dag van de maand na het overlijden.
• De procedure is identiek, ongeacht of uw partner al een rustpensioen ontving of niet.
• Dien uw aanvraag in vanaf de maand na het overlijden.
• Na controle van het dossier van de overleden arts wordt uw aanvraag doorgestuurd naar de financiële dienst voor de berekening en de uitbetaling.
• Hoe?
  Vul het bijgevoegde formulier in en stuur het naar: artsen-tandartsen@riziv-inami.fgov.be

Wanneer gebeurt de betaling?

Het rustpensioen en/of overlevingspensioen wordt per kwartaal uitbetaald. De betaling start vanaf het einde van het kwartaal waarin wij uw ondertekende aanvraag ontvangen.
Uw aanvraag moet ons minstens 15 dagen vóór het einde van het kwartaal bereiken, zodat de betalingsprocedure tijdig kan worden opgestart. Anders zal de eerste betaling pas gebeuren aan het einde van het volgende kwartaal.