Moederschapsrust voor zelfstandigen

Hebt u recht op moederschapsrust?

• u voldoet aan dezelfde voorwaarden als die voor uitkeringen in het kader van de arbeidsongeschiktheid 
• u tijdens de weken waarin u voor de volledige moederschapsrust kiest, alle activiteiten volledig stopzet
• u tijdens de weken waarin u voor de halftijdse moederschapsrust kiest:
  • uw gewone beroepsactiviteiten als zelfstandige maximaal halftijds uitoefent
  • en geen enkele andere beroepsactiviteit uitoefent.

Opgelet: vanaf de vijftiende dag te rekenen vanaf de dag van de bevalling kan u de volgende activiteiten tijdens de moederschapsrust verrichten (limitatieve lijst): 

• de uitoefening van vrijwilligerswerk, bedoeld in de wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers 
  • u bezorgt op voorhand een attest van de organisatie waarbij u het vrijwilligerswerk verricht aan uw ziekenfonds 
• een mandaat van: 
  • gemeenteraadslid 
  • lid van een raad voor maatschappelijk welzijn 
  • raadslid van een openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn 
  • lid van een bijzonder comité voor de sociale dienst 
  • raadslid van een politiezone 
  • lid van een districtsraad 
  • vertegenwoordiger van een gemeente of een openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn: u bezorgt op voorhand een afschrift van de beslissing van de toewijzing aan uw ziekenfonds 
  • provincieraadslid 
  • vertegenwoordiger van een provincie: u bezorgt op voorhand een afschrift van de beslissing van de toewijzing aan uw ziekenfonds.

Hoelang duurt de moederschapsrust?

De periode van moederschapsrust bestaat uit:

• een verplicht deel
• een facultatief deel
• een bijkomend facultatief deel afhankelijk van het al dan niet beroep doen op moederschapshulp (dienstencheques). Deze bijkomende weken kunnen enkel worden opgenomen voor moederschapsrust die aanvangt vanaf 1 juli 2026. 

Het verplichte deel telt 3 weken waarin u alle activiteiten volledig moet stopzetten:

• 1 week (7 dagen) prenatale rust: de week die voorafgaat aan de voorziene bevallingsdatum
• 2 weken postnatale rust die volgen op de bevalling.

Voorbeeld:

Uw bevalling is gepland voor maandag 25 januari 2027.

De 3 verplichte weken moederschapsrust komen overeen met de volgende periode: 

• van maandag 18 tot en met zondag 24 januari 2027 (verplichte week vóór de voorziene bevallingsdatum) 
• van maandag 25 januari tot en met zondag 7 februari 2027 (de 2 weken na uw bevalling). 

Het facultatieve deel telt 9 weken (of 10 weken in het geval van een meergeboorte), die u vóór of na uw bevalling kunt opnemen.

Daarnaast kan u aanspraak maken op 3 bijkomende facultatieve weken, afhankelijk of u al dan niet gebruik maakt van het stelsel van moederschapshulp (de toekenning van maximaal 105 dienstencheques). 

In functie van uw keuze bedraagt de verlenging:

• 3 weken als u geen beroep doet op de toekenning van dienstencheques;  
• 2 weken als u een beroep doet op de toekenning van 35 dienstencheques;  
• 1 week als u een beroep doet op de toekenning van 70 dienstencheques.

U kunt beslissen om één of meerdere van deze weken van facultatieve rust halftijds op te nemen.
Een week van facultatieve volledige rust is gelijk aan 2 weken van facultatieve halftijdse rust. U hebt dus recht op maximum 24 weken van facultatieve halftijdse rust (of 26 weken in het geval van een meergeboorte).

U kunt uw prenatale moederschapsrust ten vroegste vanaf de 3e week vóór de voorziene bevallingsdatum beginnen opnemen. U kunt dus 2 weken facultatieve prenatale moederschapsrust opnemen.

Na de bevalling kunt u de facultatieve weken opnemen die u vóór de bevalling niet had opgenomen, per periodes van 7 kalenderdagen, ten laatste tot de 48e week na de 2 weken verplichte postnatale moederschapsrust, ofwel tot de 50e week vanaf de datum van uw bevalling.

De facultatieve postnatale moederschapsrust moet u dus niet noodzakelijk gedurende een ononderbroken periode opnemen, maar mag u onderbreken met periodes van werkhervatting.

U hebt 2 mogelijkheden:

• U neemt de (maximaal) 12 weken (of 13 weken in het geval van een meergeboorte) na de 2 weken na uw bevalling op.

Voorbeeld:

Uw bevalling is gepland voor maandag 25 januari 2027.

U neemt de 9 facultatieve weken onmiddellijk na uw verplichte moederschapsrust, dus van maandag 8 februari tot en met zondag 11 april 2027 (eventueel nog verlengd met 1 week in het geval van een meergeboorte).

U neemt 3 bijkomende facultatieve weken (in dit geval heeft u geen recht op dienstencheques) na deze periode, dus van maandag 12 april 2027 tot en met zondag 2 mei 2027. 

• U neemt 1 of 2 weken (maximaal) vóór de verplichte week die voorafgaat aan de voorziene bevallingsdatum en u neemt vervolgens 10 of maximaal 11 weken na de 2 verplichte weken na uw bevalling.

Voorbeeld:

Uw bevalling is gepland voor maandag 25 januari 2027.

U kunt de 9 facultatieve weken nemen, zoals u wenst:

• 1 week facultatieve prenatale rust van maandag 11 januari tot zondag 17 januari 2027 en maximaal 8 weken facultatieve postnatale rust van maandag 8 februari tot zondag 4 april 2027(eventueel nog verlengd met 1 week in het geval van een meergeboorte) 

Als u na deze periode nog 1 bijkomende facultatieve week opneemt, dus van maandag 5 april 2027 tot en met zondag 11 april 2027, maakt u aanspraak op 70 dienstencheques. 

• 2 weken facultatieve prenatale rust van maandag 4 januari tot zondag 17 januari 2027 en maximaal 7 weken facultatieve postnatale rust van maandag 8 februari tot zondag 28 maart 2027 (eventueel nog verlengd met 1 week in het geval van een meergeboorte) 

Als u na deze periode nog 2 bijkomende facultatieve weken opneemt, dus van maandag 29 maart 2027 tot en met zondag 11 april 2027, maakt u aanspraak op 35 dienstencheques.

Hoelang duurt uw moederschapsrust als u bevalt vóór de geplande bevallingsdatum?

Voorbeeld:

Uw bevalling is gepland voor maandag 25 januari 2027. 

Uw moederschapsrust moet ten laatste op maandag 18 januari 2027beginnen (verplichte week vóór de voorziene bevallingsdatum). 

Maar u bevalt vóór de voorziene datum: op donderdag 21 januari 2027. 

U verliest de 4 dagen die u nog mocht opnemen niet. Deze dagen worden toegevoegd aan de 2 verplichte weken na de bevalling, zodat u kunt genieten van een ononderbroken rustperiode van minstens 3 weken. U kunt ook nog het saldo van 15 weken opnemen (16 weken in het geval van een meergeboorte). 

Hoelang duurt uw moederschapsrust als u bevalt na de geplande bevallingsdatum?

In dit geval wordt de prenatale rust verlengd tot uw bevalling. 
 
De maximumduur (verplichte en facultatieve rust inbegrepen) van de moederschapsrust van 15 weken (16 weken in het geval van een meergeboorte) wordt echter niet verlengd met het aantal dagen die zijn verstreken tussen de geplande bevallingsdatum en de werkelijke bevallingsdatum. 
U bent verplicht om te rusten tijdens de eerste 2 weken na de bevalling, zelfs als u al meer dan 1 week rust hebt opgenomen vóór de bevalling. 
 
Als het verschil tussen de geplande datum en de werkelijke datum van uw bevalling minder is dan 1 week, dan moet u het saldo van de dagen van deze week echter opnemen na de 2 weken verplichte postnatale rust om recht te hebben op een moederschapsuitkering. U kunt ook nog het saldo van 15 weken opnemen (16 weken in het geval van een meergeboorte) die u niet vóór de bevalling had opgenomen. 
 
Voorbeeld: 
Uw bevalling is gepland voor maandag 25 januari 2027. 
Uw zwangerschapsrust moet ten laatste op maandag 18 januari 2027 beginnen (verplichte week vóór de voorziene bevallingsdatum). 
Maar u bevalt na de geplande datum: op donderdag 28 januari 2027.