De eerste resultaten na de publicatie van de indicator over obesitaschirurgie

3 maanden bedenktijd

We verwachten van patiënten dat ze zich houden aan langdurige medische en nutritionele begeleiding en mogelijk ook psychologische begeleiding inroepen. Een preoperatieve termijn van minimaal 3 maanden geeft de patiënt dus de nodige bedenktijd om een weloverwogen beslissing te nemen op basis van passend advies. 

Om ervoor te zorgen dat patiënten wel degelijk een overwogen keuze maken, keurde de Nationale raad voor kwaliteitspromotie (NRKP) een indicator van manifeste afwijking van goede medische praktijk goed.

• Deze indicator stelt een minimumperiode van 3 volledige kalendermaanden in tussen het eerste consult van de patiënt met een chirurg en de bariatrische operatie zelf.
• Deze 3 maanden gaan in vanaf de eerste dag van de maand volgend op de datum van dit eerste consult.

Het onnodig dure of overbodige karakter van geneeskundige verstrekkingen kan worden geëvalueerd op basis van indicatoren van manifeste afwijking van goede medische praktijk. Deze indicatoren zijn niet absoluut. Gemotiveerde uitzonderingen blijven mogelijk. In die zin is een indicator een verantwoordingsdrempel. Concreet zullen er geen gevolgen zijn voor de patiënten bij wie de ingreep verantwoord is.

Een belangrijke verbetering in de praktijk

Een jaar na de publicatie van de indicator en de verzending van de individuele feedback aan de bariatrisch chirurgen hebben we de impact ervan geëvalueerd. De resultaten zijn opgenomen in het volledige rapport: De eerste resultaten na de publicatie van de indicator over bariatrische chirurgie.

Hierbij enkele opvallende vaststellingen:

• Het aantal bariatrische ingrepen neemt tussen 2018 en 2024 geleidelijk af. 
• Het niet naleven van een preoperatieve termijn van minimaal 3 maanden neemt in dezelfde periode af, met een versnelling in 2024.
• In 2018 vond 51% van de ingrepen plaats zonder de preoperatieve termijn van minimaal 3 maanden.
• In 2023 is dit percentage gedaald tot 37% en in 2024 tot 14%, wat samenvalt met de publicatie van de indicator in september 2023.

Dit alles wijst op een verandering in de praktijk. Die was al ingezet voor de invoering van de indicator, maar deze cijfers lijken een versnelling aan te tonen sinds de invoering. Een causaal verband kan echter niet worden aangetoond op basis van louter beschrijvende analyses. Andere factoren kunnen hierbij een rol hebben gespeeld: gewijzigde wetenschappelijke inzichten, een gewijzigde behandelingsstrategie door de introductie van nieuwe medicamenteuze behandelingen (GLP-1-analogen) en patiëntenvoorlichting. We benadrukken dat de facturatiegegevens het niet toelaten om de indicatie voor bariatrische ingrepen of de kwaliteit van de verleende zorg te beoordelen.